- Cấu trúc đề thi IELTS (Academic & General)
- Cấu trúc đề thi VSTEP (B1-B2-C1)
- Cấu trúc đề thi APTIS ESOL
- Cấu trúc đề thi B2 First FCE (B2-C1) Cambridge
- Cấu trúc đề thi PET (B1-B2) Cambridge
- Cấu trúc đề thi KET (A2-B1) Cambridge
- Cấu trúc đề thi TOEIC Speaking & Writing
- Cấu trúc đề thi TOEIC Listening & Reading
- Kinh nghiệm làm bài thi IELTS
- Kinh nghiệm làm bài thi PET (B1)
- Kinh nghiệm làm bài thi TOEIC Speaking & Writing
- Kinh nghiệm làm bài thi TOEIC Listening & ReadingHỦ
DẠY TIẾNG ANH VỚI PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN QUA TỪ VỰNG
Trong quá trình học tiếng Anh, nhiều phương pháp được áp dụng để giúp người học tiếp cận cả về ngữ pháp, từ vựng, phát âm… Trong số đó, phương pháp lexical approach nổi lên như một cách tiếp cận tập trung vào từ vựng – không chỉ là từ đơn mà là “đoạn từ”, “cụm từ”, collocation, idiom, fixed expressions… Bài viết này sẽ chia sẻ khái niệm, cách áp dụng, cùng những thuận lợi và hạn chế từ các tài liệu, website uy tín mà em đã tìm hiểu.
1. Khái niệm
The Lexical Approach là lý thuyết dạy và học ngôn ngữ mà trọng tâm là lexis – tức là từ vựng ở dạng rộng, bao gồm collocations (từ thường đi với nhau), cụm từ cố định, idioms và các “chunk” ngôn ngữ được người bản ngữ sử dụng như một đơn vị.
Theo lý thuyết này, người học sẽ thành công hơn nếu họ được làm quen, lặp lại, và sử dụng những cụm từ thực tế thay vì chỉ học ngữ pháp riêng lẻ rồi ráp lại.
Ví dụ: thay vì dạy “fast / quickly / quickly”, phương pháp này sẽ dạy “make a decision”, “fast food”, “look forward to”… như những đơn vị ngôn ngữ để sử dụng trực tiếp.
2. Cách áp dụng phương pháp
- Để áp dụng phương pháp lexical approach vào giảng dạy tiếng Anh, giáo viên cần tập trung vào việc lựa chọn và giới thiệu các “lexical chunks” – tức là những cụm từ cố định, collocations, idioms hoặc cấu trúc thường dùng. Các cụm từ này nên được đưa vào thông qua ngữ cảnh thực tế, chẳng hạn như đoạn hội thoại, bài nghe, bài đọc, hoặc video, giúp học viên thấy cách dùng trong tình huống cụ thể chứ không học rời rạc từng từ.
- Một bước quan trọng trong phương pháp này là hoạt động “noticing” – tức giúp học viên nhận diện và chú ý đến các cụm từ trong quá trình học. Ví dụ, khi nghe một đoạn hội thoại, giáo viên có thể yêu cầu học viên gạch chân hoặc highlight những cụm từ như “make a decision”, “take a break”, “look forward to”… Sau đó, cả lớp cùng thảo luận về nghĩa, cách dùng, và bối cảnh sử dụng.
- Tiếp theo, học viên cần được thực hành các cụm từ đã học thông qua các hoạt động như điền vào chỗ trống (gap-fill), nối từ (matching), viết câu, hoặc đóng vai (role-play). Quan trọng là các hoạt động này phải có sự lặp lại theo chu kỳ (recycling), tức là đưa lại các cụm từ đã học trong nhiều bài học khác nhau, qua các kỹ năng nghe – nói – đọc – viết để tăng khả năng ghi nhớ lâu dài.
- Một điểm mạnh của phương pháp lexical approach là khuyến khích sử dụng tài liệu thực tế (authentic materials) như báo, phim, podcast, mạng xã hội… Điều này giúp học viên tiếp xúc với cách dùng ngôn ngữ thực tế của người bản xứ, thay vì chỉ học ngôn ngữ qua sách giáo khoa.
- Cuối cùng, phương pháp này nên được kết hợp linh hoạt với các phương pháp khác, chẳng hạn như phương pháp giao tiếp (Communicative Approach) hoặc phương pháp dựa trên nhiệm vụ (Task-Based Learning). Việc lồng ghép có chọn lọc ngữ pháp và luyện phát âm giúp tạo sự cân bằng giữa tính chính xác (accuracy) và sự lưu loát (fluency), đảm bảo người học vừa sử dụng đúng vừa nói tự nhiên.
3. Thuận lợi
Từ những nguồn em tham khảo, phương pháp lexical approach có nhiều ưu điểm nổi bật:
- Tăng tính lưu loát (fluency): Khi học viên nhớ được các cụm từ, họ nói nhanh hơn, ít phải dừng để nghĩ từ từng từ.
- Phát âm / nghe hiểu thực tế hơn: Học viên dễ nhận biết cụm từ khi nghe (listening), vì chúng xuất hiện nguyên cụm, và không phải ghép từng từ lại trong đầu.
- Sử dụng giao tiếp tự nhiên: Cụm từ, idiom giúp học viên nói giống người bản ngữ hơn, nghe giống người nói thực, không máy móc.
- Gợi ý học viên chủ động hơn: Học viên có thể tự tìm chunks / collocations qua đọc, nghe; nhấn mạnh việc nhận diện (noticing) và tái sử dụng.
Tính ứng dụng cao: Với những ai cần giao tiếp trong đời sống hàng ngày, công việc, du lịch… phương pháp này giúp có “ngôn từ hữu dụng” nhanh.
4. Hạn chế
Dù rất nhiều điểm mạnh, phương pháp lexical approach cũng gặp một số khó khăn:
- Thiếu cấu trúc ngữ pháp rõ ràng: Nếu chỉ tập trung vào cụm từ, có thể học viên chưa nắm chắc các quy tắc ngữ pháp cơ bản, hoặc cách cấu trúc câu khi thiếu chunks quen thuộc.
- Quá tải từ vựng (lexical overload): Nếu đưa quá nhiều chunks trong thời gian ngắn, học viên đặc biệt là cấp độ thấp / mới bắt đầu sẽ bị choáng, khó nhớ.
- Gia hạn tài liệu thực tế: Cần có nhiều nguồn authentic phù hợp; đôi khi phải điều chỉnh để phù hợp trình độ hoặc văn hóa của học viên.
- Đánh giá khó khăn: Việc kiểm tra, đo lường hiệu quả khi dùng cụm từ không đơn giản như kiểm tra ngữ pháp hay từ đơn. Cần thiết kế các bài tập / bài thi phù hợp.
- Thích ứng với học viên và mục tiêu: Nếu học viên cần thi chuẩn (ví dụ IELTS, TOEFL, thi tốt nghiệp), có thể họ cần ngữ pháp nhiều hơn; hoặc nếu người học mới hoàn toàn, cần có khung ngữ pháp, từ vựng cơ bản trước khi dùng phương pháp mạnh về lexical.
KẾT LUẬN
Tóm lại, phương pháp lexical approach là một cách rất hiệu quả để giúp học viên tiếng Anh phát triển kỹ năng giao tiếp tự nhiên, lưu loát, nghe nói tốt hơn, đặc biệt trong môi trường sử dụng tiếng Anh thực tế. Nhưng để thực sự hiệu quả, người dạy cần:
- Cân bằng giữa từ vựng và ngữ pháp: không bỏ ngữ pháp, nhưng đặt từ vựng / cụm từ vào vị trí trung tâm để hỗ trợ giao tiếp.
- Chuẩn bị tốt tài liệu authentic; chọn chunks phù hợp với trình độ, mục đích học.
- Sắp xếp việc ôn tập, lặp lại cụm từ qua nhiều bài để đảm bảo học viên nhớ lâu.
- Đánh giá học viên không chỉ dựa trên độ chính xác mà cả tính lưu loát, khả năng sử dụng
Chúc bạn thành công! Hẹn gặp lại các bạn trong các bài chia sẻ tiếp theo từ Anh ngữ Thiên Ân!
(Nguồn: Anh ngữ Thiên Ân – The Lexical Approach – Dạy Tiếng Anh Với Phương Pháp Tiếp Cận Từ Vựng – Vui lòng trích dẫn nguồn khi copy bài viết sang website khác
