Một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến hiện tượng brain rot là việc tiêu thụ quá mức nội dung ngắn, nhanh và liên tục – điển hình như video dạng short (Reels, TikTok, YouTube Shorts) hay meme lặp đi lặp lại. Các nền tảng này được thiết kế để giữ người dùng ở lại càng lâu càng tốt bằng cách cung cấp nội dung gây kích thích dopamine, một loại hormone tạo cảm giác hưng phấn tạm thời. Nhưng mặt trái là nó khiến não bộ quen với sự hài lòng nhanh, giảm khả năng chịu đựng những hoạt động cần sự tập trung dài hạn như đọc sách, học tập hay làm việc nghiêm túc.

Bên cạnh đó, thói quen đa nhiệm (multitasking) – ví dụ như vừa xem video vừa nhắn tin, hoặc vừa học vừa nghe nhạc – cũng góp phần gây ra hiện tượng brain rot. Khi não bộ phải chia nhỏ sự chú ý, nó sẽ không thể xử lý thông tin một cách hiệu quả, lâu dần khiến khả năng tư duy logic và ghi nhớ bị ảnh hưởng.

Biểu hiện của hiện tượng brain rot không dễ nhận ra ngay lập tức, nhưng sẽ trở nên rõ ràng theo thời gian. Một số dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Mất khả năng tập trung vào một việc trong thời gian dài. Ví dụ, chỉ sau vài phút đọc sách là đã thấy chán và muốn cầm điện thoại lên lướt.
• Gặp khó khăn trong việc ghi nhớ thông tin hoặc sắp xếp suy nghĩ thành mạch lạc.
• Cảm giác “não trống rỗng” khi phải suy nghĩ sâu hoặc giải quyết vấn đề.
• Cần đến sự kích thích liên tục (âm thanh, hình ảnh, thông báo…) mới cảm thấy dễ chịu.
• Tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt hoặc mất kiên nhẫn khi không có gì để “giải trí”.

Tưởng chừng như chỉ là sự “lười não” tạm thời, nhưng hiện tượng brain rot nếu không được nhận biết và điều chỉnh sớm có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng. Trong học tập, nó khiến hiệu suất giảm sút, khó tiếp thu kiến thức mới và mất dần hứng thú với việc học. Trong công việc, khả năng sáng tạo, xử lý thông tin và ra quyết định cũng bị ảnh hưởng rõ rệt.

Không chỉ vậy, hiện tượng brain rot còn có thể gây tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần. Khi não không còn “được vận động” đúng cách, cảm giác chán nản, mệt mỏi và thiếu định hướng dễ dàng xuất hiện. Nhiều người trẻ rơi vào tình trạng trì hoãn kéo dài, cảm thấy bản thân “vô dụng” và mất động lực sống, dù bề ngoài vẫn đang hoạt động bình thường trên mạng xã hội.